Informativni alat
Katalog otpada je osnovni alat za razvrstavanje otpada prema poreklu, mestu nastanka i vrsti otpada. Svaka vrsta otpada označava se šestocifrenim indeksnim brojem, dok se opasan otpad u Katalogu označava zvezdicom (*) uz indeksni broj.
Ovaj informativni alat namenjen je proizvođačima otpada, operaterima, sakupljačima, prevoznicima, konsultantima, pravnim licima i drugim korisnicima koji žele da brže pronađu odgovarajući indeksni broj otpada i osnovne informacije povezane sa tom vrstom otpada.
Šta je indeksni broj otpada?
Indeksni broj otpada je šestocifrena oznaka iz Kataloga otpada. Prve dve cifre označavaju grupu otpada, odnosno oblast ili delatnost u kojoj otpad nastaje. Treća i četvrta cifra bliže određuju podgrupu, dok peta i šesta cifra označavaju konkretnu vrstu otpada.
Na primer:
17 04 05 – gvožđe i čelik
Ovaj indeksni broj pripada grupi 17, koja se odnosi na otpad od građenja i rušenja. Podgrupa 17 04 odnosi se na metale, a oznaka 17 04 05 označava gvožđe i čelik.
Opasan i neopasan otpad
U Katalogu otpada pojedini indeksni brojevi imaju zvezdicu (*). Zvezdica označava da je taj otpad opasan.
Primer:
13 02 05* – nehlorovana mineralna motorna ulja, ulja za menjače i podmazivanje
Kod pojedinih vrsta otpada postoje srodni indeksni brojevi za neopasan i opasan otpad. U takvim slučajevima nije dovoljno posmatrati samo naziv otpada, već je potrebno uzeti u obzir poreklo otpada, sastav, način nastanka, moguće prisustvo opasnih materija i eventualnu kontaminaciju.
Ako postoji dilema da li je otpad opasan ili neopasan, potrebno je izvršiti ispitivanje otpada preko ovlašćene stručne organizacije, odnosno akreditovane laboratorije.
Kako se pravilno određuje indeksni broj otpada?
Kod određivanja indeksnog broja najpre se proverava poreklo otpada, odnosno proces u kojem otpad nastaje. Isti materijal ne mora uvek imati isti indeksni broj, jer se klasifikacija otpada ne vrši samo prema nazivu materijala, već i prema delatnosti, procesu i okolnostima nastanka.
Na primer, plastika može nastati kao ambalažni otpad, građevinski otpad, otpad iz vozila, otpad od električne i elektronske opreme ili otpad iz proizvodnje. Zbog toga se za svaki konkretan slučaj mora proveriti odgovarajuća grupa i podgrupa iz Kataloga otpada.
Kada je potrebno ispitivanje otpada?
Ispitivanje otpada je potrebno kada se na osnovu dostupnih podataka ne može pouzdano utvrditi da li je otpad opasan ili neopasan.
To je naročito važno ako postoji mogućnost da je otpad kontaminiran:
uljima, gorivima, bojama, lakovima, rastvaračima, hemikalijama, teškim metalima, azbestom ili drugim opasnim materijama.
U takvim slučajevima neopasan indeksni broj ne treba koristiti automatski. Potrebno je proveriti da li otpad pokazuje opasna svojstva i da li sadrži komponente zbog kojih se mora klasifikovati kao opasan otpad.
Šta sadrži ovaj informativni alat?
Ovaj alat omogućava lakšu pretragu i razumevanje osnovnih pojmova koji se koriste u oblasti upravljanja otpadom, uključujući:
- indeksne brojeve otpada;
- opasan i neopasan otpad;
- posebne tokove otpada;
- otpad od građenja i rušenja;
- električni i elektronski otpad;
- medicinski i farmaceutski otpad;
- otpadna ulja;
- baterije i akumulatore;
- otpadna vozila;
- R i D oznake;
- Q, Y, C i H liste;
- kodove koji se završavaju na 99.
Kodovi koji se završavaju na 99
Indeksni brojevi koji se završavaju na 99 koriste se za otpade koji nisu drugačije specificirani u okviru određene grupe ili podgrupe.
Ovi kodovi ne treba da budu prvi izbor. Koriste se tek kada u Katalogu otpada ne postoji precizniji indeksni broj koji bolje opisuje konkretan otpad.
R i D oznake
Indeksni broj označava vrstu otpada, dok R i D oznake označavaju postupak kojem se otpad podvrgava.
R oznake označavaju postupke ponovnog iskorišćenja otpada.
D oznake označavaju postupke odlaganja otpada.
Zbog toga se indeksni broj i R/D oznaka ne smeju mešati. Indeksni broj govori šta je otpad, a R ili D oznaka govori šta se sa tim otpadom dalje radi.
Napomena
Ovaj Katalog otpada je informativni alat i ne predstavlja službeno tumačenje propisa.